Viêm dính bao khớp vai (đông cứng khớp vai): vì sao vai đau và cứng dần?

Tham vấn chuyên môn: BSCK II. Nguyễn Viết Tân·Cập nhật 11/2026

Viêm dính bao khớp vai là gì?

Khớp vai được bọc bởi một lớp mô gọi là bao khớp. Khi bị viêm dính, lớp bao này dày lên, co rút và kém đàn hồi. Dấu hiệu đặc trưng là vai vừa đau vừa cứng: người bệnh không tự giơ tay lên được, và khi người khác nâng tay giúp thì vai cũng bị "kẹt" lại.

Ai dễ bị?

Bệnh thường gặp ở người 40–60 tuổi và ở nữ nhiều hơn nam. Người bị đái tháo đường có nguy cơ cao hơn rõ rệt; bệnh tuyến giáp, chấn thương hoặc phẫu thuật vùng vai, và việc phải để vai bất động lâu cũng là những yếu tố thuận lợi.

Bệnh diễn tiến qua 3 giai đoạn

Khi nào nên đi khám?

Nên đi khám khi đau vai kéo dài trên vài tuần, đau làm mất ngủ, hoặc bắt đầu khó làm các việc hằng ngày như gội đầu, mặc áo. Người có đái tháo đường nên đi khám sớm. Một số bệnh khác như rách chóp xoay, vôi hoá gân hay thoái hoá khớp vai cũng gây đau và hạn chế vận động, nên cần bác sĩ khám để phân biệt.

Chẩn đoán

Chẩn đoán chủ yếu dựa vào thăm khám: bác sĩ cử động vai theo nhiều hướng để đánh giá mức độ hạn chế. X-quang giúp loại trừ thoái hoá khớp. Siêu âm hoặc MRI không bắt buộc, nhưng có ích khi cần tìm tổn thương đi kèm như rách chóp xoay.

Điều trị

• Tập phục hồi chức năng để giãn bao khớp là nền tảng điều trị.
• Thuốc giảm đau, kháng viêm giúp người bệnh tập được.
• Tiêm corticosteroid vào khớp có thể giảm đau và cải thiện vận động, nhất là ở giai đoạn sớm.
• Kiểm soát tốt đường huyết ở người đái tháo đường.
• Can thiệp (nắn vai dưới gây mê hoặc nội soi giải phóng bao khớp) chỉ dành cho trường hợp không cải thiện sau điều trị bảo tồn.

Nghiên cứu UK FROST (503 bệnh nhân, đăng trên tạp chí The Lancet năm 2020) so sánh tập vật lý trị liệu sớm, nắn vai dưới gây mê và nội soi giải phóng bao khớp: cả ba đều giúp người bệnh cải thiện rõ, không có phương pháp nào vượt trội hẳn sau 12 tháng, và nội soi có nhiều biến chứng hơn.

Bài tập tại nhà

Chỉ tập trong ngưỡng hơi căng, không cố quá đau, và nên tập theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên.